Program Czyste Powietrze 2025 – nowe zasady i dofinansowanie

2 kwietnia, 2025

Program Czyste Powietrze to rządowy program dopłat, który pomaga właścicielom domów jednorodzinnych wymienić stary piec i przeprowadzić termomodernizację budynku. Od 31 marca 2025 roku ruszyła nowa odsłona programu z istotnymi zmianami zasad. W tym artykule w przystępny sposób wyjaśniamy, na czym polega Program Czyste Powietrze 2025, jakie są nowe zasady dofinansowania, kto może skorzystać ze wsparcia i jak złożyć wniosek. Dowiesz się także, co z audytem energetycznym, świadectwem energetycznym, zaliczkami (prefinansowaniem) oraz jaka jest rola gmin (operatorów) w nowym programie. Jeśli planujesz wymianę pieca lub ocieplenie domu, przeczytaj koniecznie – ten poradnik odpowiada na wszystkie pytania i podpowiada, jak uzyskać maksymalną dotację.

Co to jest Program Czyste Powietrze?

Program Czyste Powietrze (CP) to kompleksowy program dotacji uruchomiony w 2018 roku, mający na celu poprawę jakości powietrza i efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych w Polsce. W praktyce umożliwia on właścicielom domów uzyskanie dofinansowania na wymianę starego pieca na paliwo stałe (tzw. kopciucha) na nowoczesne źródło ciepła oraz na szereg prac termomodernizacyjnych – ocieplenie domu, wymianę okien i drzwi, montaż odnawialnych źródeł energii itp. Dzięki programowi tysiące Polaków zmodernizowało swoje domy, zmniejszając rachunki za ogrzewanie i eliminując źródła zanieczyszczeń.

Program jest finansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz funduszy unijnych. W latach 2018–2023 udzielono dotacji na łączną kwotę kilkudziesięciu miliardów złotych, co pokazuje ogromne zainteresowanie wsparciem. Dotacja na termomodernizację z Czystego Powietrza może pokryć znaczną część kosztów – w zależności od dochodów beneficjenta nawet do 100% wydatków kwalifikowanych. Nabór wniosków jest ciągły (aż do wyczerpania środków programu, planowanego wstępnie do 2029 roku).

Program Czyste Powietrze 2025 – nowe zasady od 31 marca 2025

Po krótkiej przerwie w naborze pod koniec 2024 r., Program Czyste Powietrze powrócił 31 marca 2025 r. w odświeżonej formule. Nowe zasady programu mają uprościć procedury, lepiej chronić beneficjentów i skierować wsparcie tam, gdzie jest najbardziej potrzebne. Co się zmieniło?

Wyższe dofinansowanie i nowe progi dochodowe (trzy poziomy dotacji)

Program nadal oferuje dotacje w trzech wariantach: podstawowym, podwyższonym i najwyższym poziomie dofinansowania. Od 2025 roku progi dochodowe zostały podniesione, dzięki czemu więcej osób kwalifikuje się na wyższe wsparcie. Oto aktualne poziomy dofinansowania w programie Czyste Powietrze 2025:

  • Poziom podstawowy – dotacja do 40% kosztów kwalifikowanych. Przysługuje wnioskodawcom o rocznym dochodzie do 135 000 zł (brak kryterium na osobę, liczy się tylko suma rocznych dochodów podatnika).
  • Poziom podwyższony – dotacja do 70% kosztów kwalifikowanych. Kryterium dochodu to maksymalnie 2 250 zł na osobę miesięcznie w gospodarstwie wieloosobowym lub 3 150 zł w gospodarstwie jednoosobowym (liczy się dochód na osobę).
  • Poziom najwyższy – dotacja nawet do 100% kosztów kwalifikowanych. Ten najwyższy poziom wsparcia jest zarezerwowany dla osób o najniższych dochodach – miesięcznie do 1 300 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym lub 1 800 zł w jednoosobowym – oraz spełniających definicję ubóstwa energetycznego. Oznacza to, że dotację 100% otrzymają tylko właściciele domów o bardzo słabej efektywności energetycznej (zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania powyżej 140 kWh/m² rocznie) lub osoby pobierające zasiłek (stały, okresowy, rodzinny lub specjalny opiekuńczy).

W praktyce większość wnioskodawców otrzyma dofinansowanie na poziomie 40% lub 70% kosztów, ale najubożsi mogą liczyć na pokrycie niemal całości wydatków. Warto podkreślić, że dotacja dotyczy kosztów kwalifikowanych netto – podatek VAT nie jest finansowany (nawet przy 100% dotacji podatek płaci beneficjent z własnych środków). Program określa też maksymalne kwoty dotacji dla poszczególnych rodzajów prac (o tym poniżej), co oznacza, że w praktyce nawet 100% pokrycia kosztów ma pewne górne limity.

Obowiązkowy audyt energetyczny i świadectwo energetyczne

Jedną z najważniejszych zmian w programie jest nacisk na potwierdzenie efektu energetycznego inwestycji. Audyt energetyczny budynku oraz późniejsze świadectwo charakterystyki energetycznej stały się elementami obowiązkowymi programu Czyste Powietrze. Co to oznacza dla beneficjenta?

  • Przed realizacją inwestycji trzeba wykonać profesjonalny audyt energetyczny domu. Audytor dokona oceny stanu energetycznego budynku, obliczy jego obecne zapotrzebowanie na energię do ogrzewania oraz zaproponuje zakres prac (ocieplenie, wymiana pieca itp.), które pozwolą poprawić efektywność energetyczną. Wynikiem audytu jest raport wraz z tzw. dokumentem podsumowującym audyt energetyczny, który trzeba dołączyć do dokumentacji programu.
  • Po zakończeniu inwestycji wymagane będzie uzyskanie świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynku. Świadectwo energetyczne to oficjalny dokument potwierdzający parametry energetyczne domu (w tym niższe zapotrzebowanie na energię po modernizacji). Wystawia je uprawniona osoba na podstawie powykonawczej oceny budynku.

Zarówno audyt, jak i świadectwo muszą być wykonane przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami (zarejestrowane w bazie Ministerstwa Rozwoju i Technologii) i poprzedzone wizytą w budynku. Co ważne – koszt audytu i świadectwa również podlega dofinansowaniu. Program przewiduje do 1600 zł dotacji łącznie na przygotowanie audytu energetycznego i późniejszego świadectwa. W praktyce powinno to pokryć znaczną część, jeśli nie całość, kosztów tych usług dla beneficjenta.

Nowy wymóg może wydawać się dodatkowym obciążeniem formalnym, ale ma sens – dzięki audytowi właściciel dokładnie wie, jakie prace termomodernizacyjne są najbardziej opłacalne, a świadectwo po zakończeniu potwierdza osiągnięty efekt (np. o ile spadło zużycie energii). To zwiększa transparentność programu i pewność, że dotacje przekładają się na realne oszczędności energii i redukcję emisji.

Operatorzy programu – rola gmin w Czystym Powietrzu

Kolejną nowością jest wprowadzenie tzw. operatorów programu Czyste Powietrze, którzy mają wspierać beneficjentów na każdym etapie inwestycji. Kim jest operator? W pierwszym etapie (2025–2026) funkcję tę pełnią gminy oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW). Docelowo operatorami będą mogły zostać także inne rzetelne podmioty (np. organizacje pozarządowe czy firmy doradcze) wybrane w kolejnym etapie.

Zadaniem operatora jest bezpłatna pomoc beneficjentowi – szczególnie temu mniej zamożnemu – w przejściu przez cały proces uzyskania dotacji: od złożenia wniosku, przez realizację prac, aż po ich rozliczenie. Operator ma doradzić, sprawdzić formalności, a także nadzorować przebieg inwestycji, by wszystko odbyło się zgodnie z zasadami programu. Dzięki temu osoby nieobeznane z procedurami nie zostaną pozostawione same sobie, a wykonawcy będą pod pewną kontrolą.

Co istotne, z pomocy operatorów muszą skorzystać beneficjenci ubiegający się o najwyższy poziom dofinansowania (czyli 100%) oraz ci z poziomu podwyższonego, którzy chcą otrzymać część środków w formie zaliczki (prefinansowania). Dla pozostałych wnioskodawców wsparcie operatora jest opcjonalne, ale nadal dostępne (w miarę możliwości danej gminy). Gminy, które zaangażują się w rolę operatora, otrzymują dodatkowe wynagrodzenie za obsługę każdego beneficjenta (ok. 1700 zł za skutecznie przeprowadzony wniosek), co motywuje je do aktywnej pomocy mieszkańcom.

Rola gmin w programie wzrosła więc znacząco. W praktyce wiele urzędów gmin już od lat prowadzi Punkty Konsultacyjne programu Czyste Powietrze – teraz ich zadania zostały rozszerzone. Można się spodziewać, że kontaktując się z urzędem gminy w sprawie dotacji, otrzymamy kompleksową pomoc przy wniosku i realizacji inwestycji. To duże udogodnienie, zwłaszcza dla osób starszych lub mniej obeznanych z formalnościami.

Prefinansowanie (zaliczka) – czy można dostać zaliczkę z programu?

Prefinansowanie, czyli wypłata części dotacji w formie zaliczki przed zakończeniem inwestycji, to mechanizm wprowadzony w poprzednich edycjach programu, aby pomóc beneficjentom nie mającym własnych środków na start. W nowej odsłonie Czystego Powietrza zasady prefinansowania zostały zmienione i obostrzone, by zapobiegać nadużyciom.

Najważniejsze zasady zaliczki w 2025 roku:

  • Zaliczka dostępna jest tylko dla beneficjentów korzystających z operatora i tylko na podwyższonym lub najwyższym poziomie dofinansowania (czyli dla osób o niższych dochodach). Osoby z podstawowym poziomem dotacji nie mogą otrzymać zaliczki – muszą najpierw zrealizować inwestycję za własne środki (ewentualnie posiłkując się kredytem), a dotacja zostanie im wypłacona po zakończeniu prac.
  • Wypłacana zaliczka może wynieść maksymalnie 35% przyznanej kwoty dotacji. Pozostała część dofinansowania zostanie wypłacona po zakończeniu inwestycji i jej rozliczeniu.
  • Aby otrzymać zaliczkę, trzeba dołączyć do wniosku kopie umów z wykonawcami (maksymalnie trzy umowy) na prace objęte inwestycją. To zabezpieczenie, aby pieniądze trafiły na konkretny cel.
  • Zaliczka jest wypłacana po pozytywnej weryfikacji dokumentów przez operatora. Operator sprawdza m.in. czy umowy z wykonawcami są prawidłowo zawarte i czy planowane prace spełniają wymogi programu.
  • Środki z zaliczki trafiają na wskazane konto – zgodnie z zasadami programu 2025 zaliczka może być przekazana na wydzielone konto beneficjenta (konto celowe), z którego opłacane będą faktury wykonawców. To zmiana w stosunku do wcześniejszych lat, kiedy zaliczki bywały wypłacane prosto na konto wykonawcy – nowe podejście zwiększa kontrolę nad wydatkowaniem środków i zabezpiecza beneficjenta przed ewentualną nieuczciwością firmy wykonawczej.

Dlaczego wprowadzono ograniczenie zaliczki do 35%? Ma to związek z doświadczeniami z poprzednich lat – zdarzały się przypadki, że wykonawcy inkasowali pełną zaliczkę (np. 50% wartości dotacji) i porzucali prace, zostawiając inwestora z problemem. Teraz kwota zaliczki jest mniejsza, a wypłata mocniej nadzorowana przez operatora. Dzięki temu ryzyko nadużyć ma być znacznie mniejsze, a prefinansowanie nadal pozwoli najbardziej potrzebującym rozpocząć inwestycję bez posiadania całej sumy na koncie.

Limity kosztów i racjonalizacja wydatków

Nowa edycja programu wprowadza też zasady, które można określić jako „racjonalizacja wydatków”. Chodzi o to, by dotacje były wydawane efektywnie i zgodnie z faktycznymi potrzebami. W tym celu określono maksymalne kwoty dotacji dla poszczególnych rodzajów kosztów kwalifikowanych.

Co to oznacza praktycznie? W katalogu kosztów kwalifikowanych (załącznik do programu) znajdziemy limity dotacji m.in. na: ocieplenie przegród (ścian, dachu, podłogi) w przeliczeniu na 1 m², wymianę okien i drzwi (limity na sztukę lub m²), montaż pompy ciepła określonego typu. Jeśli koszt naszej inwestycji przekroczy te ustalone pułapy, dotacja i tak zostanie obliczona tylko do wysokości limitu. Zapobiega to sztucznemu zawyżaniu cen przez wykonawców u beneficjentów z dotacją. Innymi słowy – program zapłaci “standardową rynkową cenę” za dane urządzenie czy usługę, ale nie więcej. Wszelkie ponadnormatywne wydatki inwestor pokryje z własnej kieszeni.

Ograniczono również poziom dofinansowania tzw. prac towarzyszących, czyli niezbędnych ubocznych elementów projektu, które nie stanowią jego głównego celu. Na przykład, jeśli przy okazji ocieplania domu trzeba przeprowadzić drobne naprawy konstrukcyjne czy przeróbki instalacji, dotacja pokryje je tylko do pewnego procentu. Dzięki temu większa część budżetu programu kierowana jest na kluczowe działania poprawiające efektywność energetyczną.

Koniec dotacji na kotły gazowe – postaw na OZE

Bardzo istotna zmiana, na którą warto zwrócić uwagę: Program Czyste Powietrze 2025 nie przewiduje już dotacji na kotły gazowe. We wcześniejszych latach dofinansowanie do pieca gazowego było możliwe (gaz ziemny był traktowany jako “bardziej ekologiczne” paliwo w miejsce węgla czy drewna). Jednak od 2025 roku, zgodnie z polityką dekarbonizacji UE, z programu wyłączono nawet nowoczesne kotły gazowe.

Co to oznacza dla inwestorów? Jeśli planowałeś wymienić stary kocioł węglowy na ogrzewanie gazowe, dotacja z Czystego Powietrza na ten cel już nie będzie dostępna. Program koncentruje się teraz na odnawialnych źródłach energii (OZE) oraz najbardziej efektywnych technologiach grzewczych. Dofinansowanie obejmuje np. pompy ciepła (powietrzne, gruntowe, wodne), kotły na biomasę (np. pellet drzewny) spełniające wysokie normy emisji, a także elementy wspomagające jak kolektory słoneczne do podgrzewania wody użytkowej. Wciąż dotowane są również m.in. piece elektryczne i systemy ogrzewania elektrycznego (o ile są połączone z odpowiednią termomodernizacją budynku).

Czy to znaczy, że gaz całkowicie wypadł z łask? W programie Czyste Powietrze – tak, przynajmniej dla nowych wniosków od 2025 r. Dla osób, które zakupiły kocioł gazowy przed końcem 2024 i nie zdążyły złożyć wniosku, przewidziano krótki okres przejściowy (na starych zasadach) – warto szybko skontaktować się z WFOŚiGW, jeśli jesteś w takiej sytuacji. Ogłoszono też plany uruchomienia odrębnego programu NFOŚiGW, który miałby objąć wsparciem wymianę źródeł ciepła na gazowe, ale Program Czyste Powietrze od 2025 r. skupia się już wyłącznie na technologiach bezemisyjnych lub niskoemisyjnych. To dobra wiadomość dla czystości powietrza i klimatu – większe dotacje trafią na pompy ciepła i termomodernizację, które realnie zmniejszają zużycie energii z paliw kopalnych.

Kto może skorzystać z dofinansowania? Warunki uczestnictwa

Program Czyste Powietrze jest adresowany do osób fizycznych będących właścicielami (lub współwłaścicielami) domów jednorodzinnych. Dofinansowanie można uzyskać również na wydzielony lokal mieszkalny w budynku jednorodzinnym (tzw. “bliźniak” czy segment) pod warunkiem posiadania odrębnej księgi wieczystej. Nowe zasady wprowadziły jednak dodatkowe warunki i ograniczenia, o których trzeba pamiętać:

  • Własność od minimum 3 lat – wnioskodawca musi wykazać, że jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości od co najmniej trzech lat. Ten wymóg ma zapobiec nadużyciom (np. kupowaniu domu tylko dla dotacji). Wyjątkiem są sytuacje dziedziczenia – jeśli nabyłeś dom w spadku, limit 3 lat cię nie dotyczy.
  • Jeden raz na budynek i na osobę – z programu Czyste Powietrze można skorzystać tylko jednorazowo. Na jeden budynek/lokal mieszkalny przysługuje jedna dotacja (nie da się np. po kilku latach znów otrzymać pieniędzy na kolejny remont tego samego domu). Również osoba, która już raz otrzymała dofinansowanie w programie, nie może ponownie aplikować na inną nieruchomość.
  • Rok budowy domu – do dofinansowania kwalifikują się tylko budynki oddane do użytku (z pozwoleniem na budowę) do 31 grudnia 2020 r.. Nowsze domy, wybudowane w latach 2021-2025, nie są objęte programem, gdyż zakłada się, że spełniają już aktualne normy energooszczędności. Czyste Powietrze ma wspierać renowację starszych budynków, które powstały bez obecnych standardów izolacji.
  • Stare źródło ciepła – aby wymienić piec z dotacją, trzeba posiadać na stanie stary nieefektywny kocioł na paliwo stałe (węgiel, drewno itp.) lub brak systemu ogrzewania. Program nie dofinansuje zmiany stosunkowo nowego, ekologicznego kotła na inny (np. wymiany gazowego na pompę ciepła) – skupia się na eliminacji najbardziej emisyjnych źródeł. Uwaga: Jeśli w domu jest już zainstalowany kocioł gazowy, olejowy lub inny spełniający obecne normy, dotację można uzyskać tylko na inne elementy termomodernizacji (ocieplenie, PV itp.), ale nie na wymianę samego źródła ciepła.
  • Spełnienie minimalnego standardu energetycznego – beneficjent musi zobowiązać się, że po przeprowadzeniu dotowanej modernizacji budynek osiągnie określony w programie standard energetyczny (czyli zmniejszy się zapotrzebowanie na energię do ogrzewania). Dlatego finansuje się tylko prace w budynkach, które obecnie nie spełniają wymogów efektywności – co i tak jest logiczne, bo właśnie tam jest potrzeba modernizacji. W praktyce oznacza to np., że jeśli Twój dom jest już dobrze ocieplony i ma nowoczesny piec, to raczej nie zakwalifikuje się na kolejne dotacje (bo nie uzyskałby dużej poprawy energetycznej).

Podsumowując, dofinansowanie z programu Czyste Powietrze przysługuje właścicielom starszych domów, którzy jeszcze nie korzystali z programu i których dochody mieszczą się w ustalonych progach. Trzeba być gotowym na wykonanie audytu energetycznego, realizację rekomendowanych prac oraz dopełnienie formalności (np. przedstawienie dokumentów własności i dochodów). Jeśli spełniasz te warunki – zdecydowanie warto skorzystać z programu.

Audyt Energetyczny

Na co można dostać dotację z Programu Czyste Powietrze?

Zakres przedsięwzięć, które można sfinansować z dotacją, jest dość szeroki. Program nastawiony jest na poprawę efektywności energetycznej budynku jako całości, dlatego premiuje kompleksowe projekty (np. wymiana pieca plus ocieplenie ścian i dachu). Można jednak uzyskać dofinansowanie także na pojedyncze zadania, o ile przyczynią się one do zmniejszenia zużycia energii i emisji. Dotacja na termomodernizację domu w ramach Czystego Powietrza obejmuje m.in.:

  • Wymianę starego pieca/kotła na paliwo stałe – na nowoczesne, ekologiczne źródło ciepła. Najwyższe dotacje są przewidziane na pompy ciepła (powietrzne lub gruntowe), a także na kotły na biomasę (np. na pellet) o wysokiej sprawności. Dofinansowanie obejmuje też wymianę na ogrzewanie elektryczne (piece akumulacyjne, maty, folie grzewcze) czy podłączenie do miejskiej sieci ciepłowniczej. Uwaga: jak wspomniano wyżej, od 2025 r. program nie finansuje zakupu kotła gazowego ani olejowego. W ramach wymiany źródła ciepła można również uzyskać wsparcie na montaż towarzyszącej instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody (grzejniki, rury, bojler) oraz na demontaż i utylizację starego pieca.
  • Ocieplenie domu (termomodernizacja przegród) – czyli docieplenie ścian zewnętrznych, dachu/poddasza, stropów, stropodachów, fundamentów, a także stropów piwnic czy podłogi na gruncie. Poprawa izolacyjności przegród jest kluczowa dla obniżenia strat ciepła. Program refunduje materiały (styropian, wełna, pianka itp.) oraz robociznę dociepleniową, do określonych maksymalnych stawek za m².
  • Wymiana stolarki okiennej i drzwiowej – można wymienić stare, nieszczelne okna i drzwi zewnętrzne na nowe o lepszych parametrach termicznych. Dofinansowanie dotyczy również bram garażowych ogrzewanych garaży. Takie działania często idą w parze z ociepleniem ścian, aby dom był kompletnie zmodernizowany.
  • Instalacja wentylacji mechanicznej z rekuperacją – program wspiera montaż systemu wentylacji nawiewno-wywiewnej wyposażonego w rekuperator (odzysk ciepła). Taka wentylacja poprawia jakość powietrza w domu i ogranicza straty ciepła wentylacyjnego nawet o ~90%. W dobrze ocieplonych, szczelnych domach rekuperacja staje się wręcz standardem.
  • Prace wewnętrzne niezbędne dla termomodernizacji – na liście kosztów kwalifikowanych znajdują się też takie pozycje jak modernizacja lub wykonanie instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody (np. montaż nowych grzejników, termostatów, zbiornika CWU), wymiana starych rur, przebudowa komina (przy zmianie kotła), a nawet instalacja zbiorników na paliwo stałe czy wykonanie przyłącza do sieci ciepłowniczej. Finansowane są również usługi związane z dokumentacją – np. przygotowanie audytu energetycznego i świadectwa energetycznego, które jak już wiemy też podlegają dotacji do 1600 zł.

Jak widać, katalog jest szeroki – Program Czyste Powietrze pozwala sfinansować praktycznie kompletną modernizację systemu grzewczego i izolacji domu. Warto zauważyć, że od 2025 roku program daje beneficjentom większą elastyczność w planowaniu zakresu prac. Na podstawie audytu sam możesz zdecydować, które inwestycje zrealizujesz w pierwszej kolejności. Im większe zapotrzebowanie na energię miał Twój dom przed remontem, tym szerszy zakres prac może być objęty dofinansowaniem – celem jest doprowadzenie budynku do wymaganego standardu energetycznego.

Nie otrzymasz natomiast dotacji na: zakup kotła gazowego/olejowego (wykluczone z programu), instalacje, które nie wpływają na efektywność energetyczną (np. remonty wnętrz, wymiana podłóg bez izolacji, malowanie elewacji dla estetyki), montaż klimatyzacji chłodzącej, czy wyposażenie domu w sprzęty AGD. Program skupia się na wszystkim, co pomaga zaoszczędzić energię i ogrzać dom taniej oraz czyściej.

Jak złożyć wniosek Czyste Powietrze 2025?

Złożenie wniosku o dotację w programie Czyste Powietrze jest teraz prostsze dzięki możliwościom elektronicznym i wsparciu operatorów. Oto krok po kroku, jak przebiega proces aplikowania:

1. Audyt energetyczny (krok wstępny): Najlepiej zacząć od wykonania audytu energetycznego budynku. Choć formalnie wniosek można złożyć zanim będziesz mieć gotowy audyt, to jednak audyt dostarczy Ci konkretnego planu prac i będzie wymagany do rozliczenia dotacji. Znajdź uprawnionego audytora (np. z listy ministerialnej) i zleć ocenę domu. Raport z audytu wskaże, jakie działania objąć wnioskiem, aby osiągnąć wymaganą poprawę efektywności.

2. Przygotowanie wymaganych dokumentów: Do wniosku o dofinansowanie będziesz potrzebować podstawowych dokumentów, m.in.:

  • Dokument potwierdzający tytuł własności domu (np. odpis z księgi wieczystej).
  • Zaświadczenia o dochodach gospodarstwa domowego, jeśli ubiegasz się o podwyższony lub najwyższy poziom dofinansowania (np. zaświadczenie z urzędu skarbowego o dochodzie za ostatni rok, dokumenty potwierdzające pobieranie zasiłków itp.).
  • Oferty lub umowy z wykonawcami na planowane prace – nie jest to obowiązkowe na etapie składania wniosku, ale jeśli chcesz zaliczkę, musisz dołączyć umowy z wykonawcami już przy wniosku (maks. 3 umowy, jak wspomniano wcześniej).
  • Audyt energetyczny (dokument podsumowujący) – jeśli masz go już wykonanego, załącz go do wniosku. Jeśli nie, możesz złożyć wniosek i dostarczyć audyt później, ale pamiętaj, że bez audytu dotacja nie zostanie wypłacona.
  • Inne załączniki wymagane w formularzu – np. zgoda współwłaściciela (gdy dom ma kilku właścicieli), oświadczenie o posiadaniu starego źródła ciepła, ewentualnie dokumentacja fotograficzna (czasem wymagane zdjęcie starego kotła).

3. Złożenie wniosku: Wniosek można złożyć na kilka sposobów:

  • Online przez Generator Wniosków na gov.pl – jest to najszybsza i preferowana metoda. Wchodzisz na Portal Beneficjenta (lub stronę właściwego WFOŚiGW) i wypełniasz elektroniczny formularz wniosku o dotację Czyste Powietrze. Wymagane jest posiadanie profilu zaufanego lub e-dowodu, aby podpisać wniosek elektronicznie.
  • Papierowo w WFOŚiGW lub gminie: Możesz wydrukować formularz wniosku (dostępny na stronach programu) i złożyć go osobiście lub pocztą tradycyjną do swojego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska lub w urzędzie gminy, jeśli Twoja gmina uczestniczy w programie (większość gmin przyjmuje wnioski jako pośrednik).
  • Przez bank – kilka banków komercyjnych współpracuje z programem, umożliwiając złożenie wniosku o dotację razem z wnioskiem o kredyt na resztę inwestycji. Jeśli planujesz brać kredyt na prace, zapytaj w swoim banku o ścieżkę „Czyste Powietrze z kredytem bankowym”.

We wniosku szczegółowo opisujesz planowane prace, parametry budynku, wybrane urządzenia itd. Warto wypełnić go starannie zgodnie z wytycznymi z audytu energetycznego – wtedy ocena wniosku będzie sprawna.

4. Ocena wniosku i decyzja: Wniosek trafia do WFOŚiGW (bez względu na to, czy składasz przez gminę czy online – i tak obsługuje go fundusz wojewódzki). Tam zostanie oceniony pod względem formalnym i merytorycznym. Jeśli czegoś brakuje lub potrzebne będą poprawki, dostaniesz wezwanie do uzupełnienia (masz na to zwykle 10-14 dni). Po pozytywnej weryfikacji otrzymasz informację o przyznaniu dotacji oraz wysokości dofinansowania. Zostanie zawarta umowa dotacji między Tobą a funduszem.

5. Realizacja inwestycji: Od momentu podpisania umowy masz określony czas na wykonanie prac (zwykle 18-30 miesięcy, zależnie od zakresu – terminy są w umowie). Możesz realizować inwestycję etapami lub całość od razu. Pamiętaj o zbieraniu faktur i rachunków za wszystkie wydatki objęte dotacją – będą potrzebne do rozliczenia.

Jeśli masz przyznane prefinansowanie (zaliczkę), to po spełnieniu warunków (umowy z wykonawcami, akceptacja operatora) fundusz zleci wypłatę zaliczki na konto (celowe) – będziesz mógł opłacić część kosztów z tych środków. Resztę wydatków pokrywasz na bieżąco z własnych pieniędzy lub kredytu.

6. Rozliczenie dotacji: Po zakończeniu wszystkich prac musisz złożyć wniosek o płatność (rozliczenie końcowe). Wraz z nim przedkładasz komplet faktur, protokoły odbioru prac, świadectwo energetyczne potwierdzające efekt ekologiczny oraz ewentualnie inne wymagane dokumenty (np. potwierdzenie likwidacji starego kotła). Fundusz (przy wsparciu operatora) zweryfikuje rozliczenie. Jeśli wszystko jest zgodne z warunkami umowy, następuje wypłata pozostałej części dotacji na Twoje konto (lub rozliczenie końcowe z uwzględnieniem wcześniej wypłaconej zaliczki).

7. Kontrola i utrzymanie efektów: Pamiętaj, że zobowiązujesz się utrzymać zrealizowane inwestycje przez pewien okres (najczęściej 5 lat) – nie możesz np. sprzedać dofinansowanego kotła czy go zdemontować, ani zmienić przeznaczenia budynku. NFOŚiGW może wyrywkowo kontrolować beneficjentów, czy faktycznie korzystają z nowych urządzeń i osiągnęli deklarowane oszczędności energii.

Brzmi skomplikowanie? Rzeczywiście, formalności jest sporo, ale nie jesteś z tym sam. Pamiętaj o roli operatorów – jeśli kwalifikujesz się do ich wsparcia, skorzystaj z pomocy gminy przy wniosku. Możesz też zasięgnąć porady ekspertów zajmujących się na co dzień doradztwem w programie.

Zamów bezpłatną konsultację – jeśli potrzebujesz pomocy w przygotowaniu wniosku lub audytu, skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy. Nasi specjaliści od programu Czyste Powietrze odpowiedzą na Twoje pytania, pomogą skompletować dokumenty i poprowadzą Cię przez cały proces, abyś mógł bez stresu uzyskać maksymalne dofinansowanie.

Podsumowanie

Program Czyste Powietrze 2025 przynosi wiele korzystnych zmian dla właścicieli domów planujących ekologiczne remonty. Nowe zasady stawiają co prawda większe wymagania (audyt energetyczny, świadectwo, nieco więcej formalności), ale w zamian dofinansowanie jest wyższe i lepiej dopasowane do potrzeb najuboższych oraz stanu budynków. Dzięki wprowadzeniu operatorów (gmin) i klarownym kryteriom program stał się bardziej przyjazny i efektywny – środki publiczne mają trafiać tam, gdzie przyniosą największą poprawę jakości powietrza i komfortu życia.

Jeśli Twój dom wymaga wymiany pieca lub ocieplenia, Program Czyste Powietrze to nadal doskonała okazja, by otrzymać dotację na termomodernizację i znacząco obniżyć koszty inwestycji. W 2025 roku można uzyskać nawet do 136 200 zł wsparcia (w przypadku najwyższego poziomu dofinansowania i kompleksowego remontu) – to realna pomoc, która czyni modernizację osiągalną dla przeciętnej rodziny. Warto z niej skorzystać, tym bardziej że modernizacja domu przynosi wielowymiarowe korzyści: niższe rachunki za ogrzewanie, wyższy komfort termiczny, czystsze powietrze w okolicy oraz wzrost wartości nieruchomości.

Program Czyste Powietrze łączy ekologię z ekonomią – inwestując w swój dom z dotacją, inwestujesz jednocześnie w zdrowsze środowisko. Nie zwlekaj z decyzją: sprawdź swoje uprawnienia, przygotuj plan działania i złóż wniosek. A w razie wątpliwości poszukaj wsparcia (u operatora programu lub naszych doradców). Z nami przejdziesz przez to łatwiej – razem zadbamy o czyste powietrze i ciepły, energooszczędny dom!

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Co to jest program Czyste Powietrze?

To rządowy program dotacji, który pomaga właścicielom domów jednorodzinnych sfinansować wymianę starych pieców na ekologiczne źródła ciepła oraz przeprowadzić termomodernizację budynku (ocieplenie, wymianę okien, montaż OZE itp.). Celem programu jest poprawa jakości powietrza (ograniczenie smogu) i obniżenie zużycia energii w gospodarstwach domowych. Program działa od 2018 roku i oferuje dofinansowanie w wysokości od 40% do nawet 100% kosztów kwalifikowanych, w zależności od dochodów beneficjenta.

Ile wynosi dotacja w programie Czyste Powietrze?

Wysokość dotacji zależy od poziomu dofinansowania, na jaki zakwalifikuje się wnioskodawca. Są trzy poziomy:

  • Podstawowy poziom – do 40% kosztów (dla osób o rocznym dochodzie do 135 tys. zł).
  • Podwyższony poziom – do 70% kosztów (średni miesięczny dochód do 2250 zł na osobę w rodzinie lub 3150 zł w przypadku singla).
  • Najwyższy poziom – do 100% kosztów (dla najuboższych energetycznie: dochód do 1300 zł/os. w rodzinie lub 1800 zł single, plus spełnienie kryterium słabego standardu energetycznego budynku lub posiadanie prawa do zasiłku).

Maksymalne kwoty dotacji wynoszą od kilkudziesięciu tysięcy zł (przy pojedynczych zadaniach) do nawet ~136 tys. zł przy kompleksowej termomodernizacji z pompą ciepła na najwyższym poziomie dofinansowania. Dokładna kwota zależy od zakresu prac – na każdy rodzaj inwestycji są ustalone limity dofinansowania.

Na co można dostać dofinansowanie z programu Czyste Powietrze?

Program obejmuje wszystkie główne działania związane z poprawą efektywności energetycznej domu jednorodzinnego. Dofinansowanie można otrzymać m.in. na:

  • Wymianę nieefektywnego źródła ciepła (pieca/kotła na węgiel czy drewno) na nowe ogrzewanie: pompę ciepła, kocioł na pellet/biomasę, ogrzewanie elektryczne lub podłączenie do sieci ciepłowniczej. (Od 2025 r. kotły gazowe nie są dotowane.)
  • Ocieplenie ścian, dachu, stropów, fundamentów – docieplenie przegród budowlanych poprawiające izolację termiczną.
  • Wymianę okien i drzwi na energooszczędne – aby zlikwidować nieszczelności i straty ciepła.
  • Instalację wentylacji z rekuperacją – systemu wentylacji mechanicznej odzyskującego ciepło.
  • Instalacje OZE wspomagające ogrzewanie – np. kolektory słoneczne do podgrzewania wody.
  • Modernizację instalacji grzewczej i ciepłej wody – np. montaż nowego centralnego ogrzewania, wymianę grzejników, zbiornika CWU, itp.
  • Audyt energetyczny i świadectwo energetyczne – przygotowanie wymaganej dokumentacji przed i po inwestycji (dotacja do 1600 zł).

Krótko mówiąc, dotacja z Czystego Powietrza pokrywa większość prac potrzebnych, by stary, nieefektywny energetycznie dom stał się ciepły, tani w ogrzewaniu i ekologiczny.

Jak złożyć wniosek o dofinansowanie Czyste Powietrze?

Wniosek można złożyć elektronicznie lub papierowo. Najwygodniej zrobić to online poprzez Portal Beneficjenta na gov.pl – wystarczy zalogować się profilem zaufanym i wypełnić formularz wniosku programu Czyste Powietrze, dołączając skany wymaganych dokumentów. Wnioski przyjmują też wojewódzkie fundusze ochrony środowiska (WFOŚiGW) – można zanieść lub wysłać papierowy formularz do odpowiedniego oddziału funduszu. Dodatkowo wiele gmin pomaga w złożeniu wniosku – w urzędzie gminy można uzyskać formularz i wsparcie przy jego wypełnianiu, a następnie gmina przekaże wniosek do WFOŚiGW.

We wniosku podajemy dane inwestora, opisujemy zakres planowanych prac, szacunkowe koszty i załączamy wymagane załączniki (m.in. dokument potwierdzający własność domu, zaświadczenie o dochodach, audyt energetyczny/dokumentacja energetyczna budynku, umowy z wykonawcami – jeśli dotyczy zaliczki). Po złożeniu wniosku pozostaje czekać na jego ocenę i decyzję o przyznaniu dotacji (fundusz może poprosić o ewentualne uzupełnienia). Po pozytywnym rozpatrzeniu podpisujemy umowę i można realizować inwestycję.

Czy audyt energetyczny jest obowiązkowy w programie Czyste Powietrze?

Tak. W aktualnej edycji programu (od 31.03.2025) audyt energetyczny domu jest obowiązkowy przed realizacją inwestycji, a po zakończeniu prac wymagane jest uzyskanie świadectwa energetycznego. Audyt energetyczny to analiza, która określa stan cieplny budynku i rekomenduje zakres prac modernizacyjnych – jest potrzebny, by udowodnić zasadność dotacji i zaplanować efektywne działania. Świadectwo energetyczne z kolei potwierdza osiągnięty rezultat (np. niższe zapotrzebowanie na energię). Bez tych dokumentów fundusz nie wypłaci dofinansowania. Na szczęście koszt wykonania audytu i świadectwa również jest dotowany (do 1600 zł), więc beneficjent nie musi ponosić go w całości samodzielnie. W praktyce należy zatrudnić uprawnionego audytora przed złożeniem wniosku lub tuż po i dołączyć raport z audytu do dokumentacji, a po zakończeniu prac dostarczyć świadectwo energetyczne sporządzone przez fachowca.

Czy program Czyste Powietrze dofinansowuje kotły gazowe?

Od 2025 roku – nie. Nowe zasady programu wykluczyły kotły gazowe z listy urządzeń objętych dotacją. Oznacza to, że nie otrzymamy już dofinansowania na zakup i montaż pieca gazowego, nawet kondensacyjnego i najnowszej generacji. Decyzja ta wynika z dążenia do ograniczenia użycia paliw kopalnych – Program Czyste Powietrze ma teraz promować głównie bezemisyjne źródła ciepła (pompy ciepła, ogrzewanie elektryczne, OZE) oraz biomasę zamiast gazu czy oleju opałowego.

Jeśli jednak ktoś kupił kocioł gazowy wcześniej (przed końcem 2024 r.) i nie zdążył złożyć wniosku, to w okresie przejściowym istniała możliwość uzyskania dotacji na starych zasadach – warto sprawdzić bezpośrednio w WFOŚiGW, czy taka opcja jeszcze obowiązuje. Generalnie jednak planując wymianę źródła ciepła z dotacją, należy nastawić się na inne technologie niż gaz. Dobrą alternatywą może być pompa ciepła wsparta fotowoltaiką – choć inwestycja jest większa, to dzięki wysokiej dotacji i bardzo niskim kosztom eksploatacji w przyszłości może się okazać bardziej opłacalna niż ogrzewanie gazem.

Czy można otrzymać zaliczkę (prefinansowanie) z programu Czyste Powietrze?

Tak, istnieje taka możliwość, ale na ściśle określonych zasadach. Zaliczka (prefinansowanie) to wypłata części dotacji z góry, przed zakończeniem prac, aby pomóc sfinansować inwestycję. W programie Czyste Powietrze 2025 zaliczka jest dostępna tylko dla osób o niższych dochodach (poziom podwyższony i najwyższy dotacji) i wyłącznie wtedy, gdy korzystają one ze wsparcia operatora (gminy). Kwota zaliczki może wynieść maksymalnie 35% przyznanej dotacji.

Aby otrzymać zaliczkę, trzeba już na etapie składania wniosku przedstawić podpisane umowy z wykonawcami robót, a następnie operator programu musi zweryfikować poprawność tych dokumentów. Po akceptacji, część dotacji zostanie wypłacona na specjalne konto beneficjenta, z którego opłacane będą faktury zaliczkowe wykonawców. Pozostała część dotacji zostanie wypłacona po zakończeniu inwestycji i pełnym rozliczeniu. Dzięki temu mechanizmowi nawet osoby nieposiadające oszczędności mogą rozpocząć modernizację domu – jednak trzeba spełnić wymogi formalne i ograniczyć się do 35% kosztów na starcie. Osoby z podstawowym poziomem dofinansowania (bez operatora) nie mają możliwości zaliczki i otrzymają całość wsparcia dopiero po zakończeniu prac.

Do kiedy można składać wnioski w programie?

Program Czyste Powietrze jest pomyślany jako długofalowy (planowany do 2029 roku), a nabór wniosków ma charakter ciągły, bez konkretnego “deadline” – wnioski można składać na bieżąco, tak długo jak starcza środków. Budżet programu jest jednak podzielony na transze i okresowo mogą występować przerwy lub zmiany zasad (tak jak to miało miejsce pod koniec 2024 r., gdy wstrzymano nabór, by wdrożyć nowe zasady od marca 2025). Aktualnie (2025 r.) nabór jest otwarty i ma do rozdysponowania ok. 8–10 mld zł. W praktyce warto złożyć wniosek jak najszybciej, ponieważ kolejki i czas oceny wniosku mogą wynosić od kilku tygodni do nawet paru miesięcy w zależności od regionu. Im szybciej złożysz wniosek, tym szybciej otrzymasz decyzję i będziesz mógł realizować inwestycję. Na ten moment nie ogłoszono końcowej daty zakończenia programu – przyjmuje się, że potrwa on co najmniej do 2027–2028, ale poszczególne pule pieniędzy mogą wyczerpać się wcześniej. Dlatego najlepiej nie odkładać modernizacji na ostatnią chwilę.